Thursday, March 28, 2013

NEW BLOG - NEW WEBSITE

Hi everyone,

It is time to go.  Everything has changed. I started a new blog called Zouba Projects - "In Search for the Chinese Dream and other Chinese Stories". This will also be a personal blog with observations, reflections, motivations and updates about my current projects in Education and Eco-tourism in Yunnan and Chinese society.

Hope to see you there!

Frank

Thursday, September 4, 2008

Paniek, de democratiseringsmissie en een sprookjeseiland


Zoals al een aantal malen aan bod is gekomen, in het oog van de publieke opinie heeft China in de maanden voorafgaand aan de Olympische Spelen heel wat te verduren gehad. Na de sneeuwstorm, de aardbeving en de Franse mensenrechtenactivisten, is er ook in Kunming opschudding geweest. Hier zijn 's ochtends vroeg op 21 Juli bommen ontploft in twee stadsbussen. Hierbij zijn een tiental mensen zwaar gewond geraakt, waarvan er twee zijn overleden. Hoewel de aanslagen niet duidelijk opgeeist zijn, werd/wordt er vanuit gegaan dat de daders een connectie hebben met de Oeigoeren hier in de provincie Xinjiang. Deze minderheid poogt in het uiterste westen van China een Islamitische afscheiding te bewerkstelligen. Tijdens de spelen zelf is er ook opschudding geweest in deze provincie. Twee gewapende mannen zijn met menig slachtoffer tot gevolg een groep Han Chinese beveiligers te lijf gegaan.

Wat het frapante is aan de busonploffingen in Kunming is dat de Chinese regering, in tegenstelling tot de westerse pers, niet de behoefte ziet om een schuldige aan te wijzen voor de aanslagen. Terwijl ze in voorgaande maanden met behulp van de alles ontziende propaganda veel moeite hadden gestoken in het bouwen van een zo groot mogelijke angry mob, werd nu ineens ontkend dat de bomaanslagen iets te maken hadden met de eerder zwaar gedemoniseerde terroristenbendes. Hebben we hier te maken met een zeer behouden en doordachte poging om toch niet te veel paniek en opschudding te veroorzaken?

De Chinese pers bleef na de gebeurtenissen opmerkelijk stil. De mensen leken de incidenten snel uit hun hoofd te hebben gezet en iedereen stapte onbezorgd de bussen op. Ikzelf zit elke dag in de stadsbus en heb mij ook niet laten afschrikken om een dag later bus nummer 10 naar mijn Chinese les te nemen.

Bedenk je nu eens in hoe een incident als dit ontvangen zou zijn in het post-Fortuyn-Nederland van vandaag... Gelijk zie ik de chocoladeletters van de Telegraaf voor me; 'DE JIHAD IS OVERAL: 2 DODEN IN BUSONTPLOFFINGEN', of: 'MOSLIMS KRIJGEN HUN ZIN; JIHAD OP HOLLANDSE BODEM'. Maurice de Hondt kondigt af dat als er op dit moment verkiezingen zouden worden gehouden, Wilders en Verdonk makkelijk een kamermeerderheid zouden kunnen krijgen. Het land is in staat van paniek en uiteindelijk zal de regering op aanzienljk zwakke peilers komen te staan door alle nijd van de angry mobs en een klungelige reactie hierop. De rillingen lopen me over mijn rug...

Er bestaat natuurlijk geen twijfel over welke reactie ik prefereer. De regering hier is dan op heel wat vlakken tot op het misselijke af kort door de bocht, ze hebben in een situatie als dit toch stevig de touwtjes in de handen. De bevolking mag van tijd tot tijd in het harnas worden gejaagd, zodra er paniek en gekheid kan ontstaan wordt er geslepen en beredeneerd gemanouvreerd. Het mag geweten zijn dat ik voorstander ben van noch een directe democratie, noch een door de conservatieve bejaarde elite voorgezeten autoriteitssysteem.

Zaterdagavond geef ik les aan een groep middelbare scholieren. Het Chinese onderwijssysteem is in een aantal zeer doorslaggevende factoren ongelijk aan zijn Nederlandse tegenhanger. Voor mij was de middelbare school een platform waarin ik als puber ongestoord mijn totaal misplaatste rebelie kon botvieren. De kennis van de Nederlandse middelbare student loopt elk jaar achteruit. De leraren besluiten les te geven met de insteek dat de leerlingen toch niet studeren en de examenmarges worden soepeler en soepeler. Een grote bek is belangrijker dan kennis.

Chinese middelbare scholieren vertellen me over een constante werkdruk van een uur of 10 per dag studeren. Om zich voor te bereiden op de universitaire toegangsexamens hebben ze dit jaar geen zomervakantie. Zeven op zeven. Veel Chinese middelbare scholieren hebben een flinke eeltknobbel aan de zijkant van de eerste vingerkoot van de wijsvinger en soms gaat dit zelfs onsteken. Als de studenten door de onwaarschijnlijk moeilijke toelatingsexamens heen zijn echter, hebben ze het vergeleken met Europese universiteiten redelijk gemakkelijk. Weer hebben we te maken met twee extreme gevallen waarin er broodnodig een middenweg in gevonden moet worden.

Op verzoek heb ik hen in Juni les gegeven over klassieke Europese geschiedenis. We hebben Griekenland en de Rome behandeld. Naast het feit dat ik nodig mijn historische kennis op dit gebied moest verfrissen, hebben we ook veel gepraat over de wortels van de directe democratie en de vergelijking met het huidige moderne democratiseringsidee. Dit alles zoveel mogelijk in perspectief met de geschiedenis van China. Tot mijn lichte verbazing kwam ik erachter dat de hele oud Griekse democratie helemaal niet zo succesvol is geweest. Net toen Pericles in 460 voor Christus met het meest perfectionistische model voor de Atheense democratie was gekomen, maakten de Spartanen in 404 voor Christus een einde aan de Atheense dominantie. Aristoteles vertelde in zijn boek Politica: "Het is van belang voor het volk dat er binnen de grenzen van de polis niet een zodanige overbevolking optreedt, zodat de burgers elkaars persoonlijke kwaliteiten kunnen blijven benoemen, zodat ze elkaar doordacht kunnen beoordelen en kunnen uitkiezen voor bestuurlijke functies." Met andere woorden, een onmiskenbare voorwaarde voor de goede werking van het idee van dit democratisch model is de kleinschaligheid van de stadsstaat. Uit afleiding van de vergelijking van de polis van het oude Griekenland en de cosmopolis van het latere Rome zijn zeer duidelijke conclusies te trekken. Athene ging ten onder aan het denken op een te kleine schaal. Het democratische polismodel werd aldus vervangen door de meer wereldse cosmopolis.

Als we goed nadenken immers weten we allemaal dat de weg van de geschiedenis sinds de Atheense democratie tot de industriele wereld alles behalve hiaatloos is verlopen. Heeft het eigenlijk wel enige connectie? Sommige Amerikaanse democratiserings-haviken beweren dat de 'western civilization' is begonnen in het twee stromen-gebied, daarna naar Egypte is verhuisd, toen naar griekenland en toen naar de romeinen, tot in de renaissance van Europa tot de 'nieuwe wereld' van Amerika. Met de Times Square als een soort van moderne agora. Als je wenkbrouwen daar niet ver van omhoogtrekken...

Een poosje geleden ben ik met een andere les gestart. De originele strekking liep volledig uit de hand en we hebben er voor drie volle lessblokken van twee uren over gepraat. De insteek is als volgt; 'Wij zijn als politiek dissidenten verbannen en hebben een eiland kunnen bevolken dat ongeveer zo groot is als Nederland. We hebben 1 miljoen volgelingen. Hoe bouwen we het land op?' Eerst liet ik iedereen brainstormen. Heel opvallend was dat bijna iedereen die ik vroeg een directe democratie in zijn hoofd had, maar met beperkte partijen. Ik droeg wat problemen aan. 'Hoe stel je vast welke partijen je toelaat en welke niet?' en 'Wat doe je met zwaar door de industrie gefinancierde verkiezingscampanges? Is het dan nog wel democratisch?' en 'De meute laat zich gemakkelijk beinvloeden; wat te doen met propaganda? Met populisme?' Ik vertelde met een tikkeltje schaamte over de 'Proud to be Dutch'-partij van Rita Verdonk en hoongelach viel me ten deel. Hoe moesten we dit dan op ons eiland voorkomen? Volgens mijn studenten moest het simpelweg allemaal verboden worden. We kwamen gezamelijk tot de conclusie dat het moeilijk was hier wetten over op te stellen.

Nadat de ideeen van iedereen genoteerd waren op de linkerkant van het bord, droeg ik een paar suggesties aan. Ik vroeg iedereen aan welke ministeries ze het meeste aandacht zouden besteden. We besloten dat onderwijs zeer belangrijk was. Domheid van het volk was natuurlijk een van de grootste problemen achter de kwesties die ik had voorgelegd. Uiteindelijk stelde ik voor dat we het land moesten beginnen met een heel groot ministerie van onderwijs. We zouden geld lenen om aantrekkelijke universiteiten neer te zetten, ook voor studenten en professoren uit het buitenland. En een systeem ontwerpen om kinderen van jongs af aan stelselmatig maar niet op een fascistische manier te onderwijzen. Zolang wij zelf aan het roer zouden zijn, waren er natuurlijk nog geen nieuwe verkiezingen nodig en konden we zelf de regering samenstellen. Maar uiteindelijk moesten we dan toch verkiezingen uitroepen. Maar geen directe verkiezingen. Ik zou alleen de mensen die voldoende opgeleid zijn laten stemmen. In dit systeem zouden geen geldverslindende en misleidende campages nodig zijn. De Universiteiten kunnen hier dienen als politiek platform. Natuurlijk moest dit, om opstanden te voorkomen, op een doordachte manier duidelijk gemaakt worden aan het volk. Maar de meeste ingebrachte problemen waren opgelost.

Ik was zeer benieuwd naar het antwoord wat ik zou krijgen op mijn tweede vraag. Gaan wij op ons eiland een vrije pers toelaten? Het antwoord was unaniem: 'Neen!' De reden die werd aangedragen was: 'Dat kan schadelijk zijn voor de regering.' We traden in gesprek over de Chinese propaganda en het westerse populisme. Als alleen de hoogopgeleide mensen kunnen stemmen, is er geen reden voor populisme. Maar toch, we kwamen tot de conclusie dat er een agentschap moest opgezet worden om alle populisme te verbieden. Ook moesten we om populisme en oproer te voorkomen een klein beetje propaganda gebruiken om het volk gunstig te stemmen. Maar geen grootschalige, misleidende propaganda zoals in China. 'En in dit plaatje, kunnen we dan vrije politieke fora toestaan voor het volk?', vroeg ik. Uiteindelijk stemde iedereen nog een beetje twijfelend toe.

Natuurlijk is de democratie van vandaag anders dan de Atheense. Hoewel ik denk dat als er alleen mensen met een HBO-opleiding of hoger mogen stemmen al een heleboel opgelost is, geef ik toe dat ik met mijn sprookjeseiland geenszins aanspraak maak op een mogelijke oplossing voor de duidelijke problemen die 'de vrije wereld' ondervindt. Maar ik krijg er soms de kriebels van dat het zo voor lief wordt genomen, en wordt gezien als de ultieme vorm van een goed bestuur. Veel mensen dragen blindelings 'democratisering' aan als oplossing voor problemen in China. Maar waarom geen middenweg, waarom niet iets waar nog niet eerder aan gedacht is?

Wednesday, September 3, 2008

Knippen en plakken

Een poosje terug vond ik een hele interessante post een zeer goede China-blog die ik net heb ontdekt. Zeer het kijken waard! De blog heet 'Black and White Cat' en heeft over het algemeen interessante artikelen.

Zambian Fuzz

Een post over muziek. LET OP: Wees niet sceptisch! Probeer de links, download wat nummers en luister zelf, het is echt heel toegankelijk!!!

Een blog die ik soms bekijk over Afrikaanse muziek, sea never dry, verblijdt mij soms met posts over oude Zambiaanse rock. Zelf noem ik het genre: "Psychedelic, funky afro-rock". De Zambiaanse psychedelics brengen een speciaal gevoel met zich mee. Een speciaal gevoel wat ik alleen met de Zambiaanse fuzz-rock heb, en niet met de West Afrikaanse bands. Natuurlijk was ook de Beninoise en Nigeriaanse psychedelic-scene onovertroffen. Maar die Zambianen brengen me mee naar een soort van speciale tijd. Net alsof ik zelf heb rondgelopen in de Zambiaanse jaren '70. Een nostalgie naar een tijd die ik nooit heb meegemaakt. Ergens in de jaren '70 vierde er in Zambia een bruisende mijnwerkers-scene zege. Hieruit resulteerden bands als 'The Peace' en the W.I.T.C.H.("We Intend To Cause Havoc"). Kijk hier voor een post over the W.I.T.C.H. op sea never dry. Je kunt ook wat nummers downloaden. 'The Peace' heeft minstens 1 plaat opgenomen, 'Black Power', die op dit moment ongelooflijk zeldzaam is. Ze zijn simpelweg verloren gegaan. Pieter, de man van sea never dry, heeft een exemplaar kunnen bemachtigen en heeft hem digitaal opgenomen. De link op zijn oude blog is dood maar ik heb hem opnieuw even voor jullie geupload. Je kunt hem hier downloaden.

Een tijdje terug verblijdde Pieter mij met nog meer namen en MP3-bestanden van opnames van zijn vondsten. Hier ga je naar de laatste post van sea never dry en maak je kennis met de muziek van de fenomenale Zambiaanse rockers. Een muziekstijl die jammer genoeg grotendeels verdwenen en vergeten is. Bekijk ook eens een paar hoezen (gestolen van de sea never dry-blog):









UPDATE: 'The Peace - Black Power' is heruitgegeven!! Een voor mij tot nog toe onbekend label, Groovie Records (Portugal), heeft een gelimiteerde heruitgave uitgegeven van 500 stuks CD en LP. Hier is de website van Groovie Records. Hier kun je de CD bestellen op Bol.com(!) Hier ga je naar een website van een Spaanse winkel waar ik mijn LP heb besteld. Hier kun je andere heruitgaves vinden van psychedelische muziek uit de '70s (aanrader).

Tuesday, September 2, 2008

Green weed

Een aantal weken geleden hebben we een bijzonder gezellig weekend gehad hier met onze vrienden in Kunming. Mijn beste Chinese vriend, Lao Rui, heeft een bar hier op de hoek van de straat. De bar heet 'The Green Weed' en wij hebben Lao Rui laatst uitgelegd dat deze naam bij westerlingen mogelijk een sterke connotatie opwekt met soft drugs. Hij was hier niet van op de hoogte. We hadden een Amerikaan op bezoek die in Beijing woont en even op vakantie was in Yunnan. Na zondag wat rode thee te hebben gedronken met wat andere vrienden, werden we uitgenodigd door Lao Rui om te komen eten. Een vriend van me had zijn fototoestel meegenomen en uit de gehele avond is een fotoreportage geresulteerd.


Onze Amerikaanse gast, Doug, was zeer muzikaal en heeft de hele avond zitten jammen met Li Yong (drums).


Luo Bu ook een zeer symphatieke vriend.


China is ook een land van het gokken en de spelletjes. Ik heb er een heleboel geleerd en zal ze straks aan iedereen in Nederland en Belgie leren.


Lao Rui en ik.




Ik, Li Yong en Doug.






Even met de voetjes van de vloer...








Geraldo Pino laat de gemoederen hoog oplopen.














Het einde van de avond nadert...

Een andere map met deze foto's kun je hier vinden.

Wednesday, August 27, 2008

Laat honderd bloemen bloeien, versie 2008!

We kunnen sinds zondag terugkijken op de Beijing Olympics als een afgesloten evenement. En hoe kijken we erop terug? Het is zeer belangrijk om te beseffen dat er niet in een oogwenk een verlossing kon verwacht worden van alle dwangmatige acties van het Chinese regeringssysteem. Tussen de spetters en vonken van het Olympische China door was nog steeds vaak die onzekerheid terug te zien.

Alle ogen gerich op China. Maar een belangrijk besef in het geheel is dat het evenement in de eerste plaats gebruikt is als een gigantisch propaganda-project gericht aan het Chinese volk zelf. Het idee van 'het openen van China naar de rest van de wereld' is hier duidelijk inferieur (lees: een onmogelijk visa-beleid). Een voorbeeld dat deze vaststelling illustreert is de openingsceremonie, waarvan er een compleet andere versie werd uitgezonden naar de rest van de wereld. Ten tijde van de demonstraties tegen de fakkeltocht, deelde een Chinees regeringslid de rest van de wereld belerend mee dat de Olympische Spelen niet gebruikt mochten worden als politiek platform. Desalniettemin heb ik nog steeds de beelden van de stijf wuivende Politbureauleden voor ogen, die keer op keer door de openingsceremonie werden heen geplakt. Na het ontsteken van de grote fakkel werd de camera voor een dikke minuut op Hu Jintao gericht. Met een glimlach mijmeren we allen: 'Goh, wat een groot leider eigenlijk, dat hij dat allemaal mogelijk heeft kunnen maken!' Een ander voorbeeld is de 'medal count', die een aanzienlijke rol heeft gespeeld in de Olympische gevoel van de Chinezen (en misschien ook andere landen, dat weet ik niet). De CCTV heeft toch tussen elke wedstrijd en reclamestop door even de medal count netjes opgesomd. Afgezien van het beoogde binnenlandse effect van nationalisme, vind ik dit ook een beetje een arrogante manier van diplomatie. Zeker uit de handen van een strak geolied sportbeleid als dat van de Chinese regering.

Van bepaalde Chinezen kreeg ik hierover teleurstellingen te horen.'Waarom moet het allemaal zo dwangmatig?', vroeg mijn lerares zich af. 'Als ze de coaches uit Australie en Amerika moeten halen, dan is het toch eigenlijk geen Chinese prestatie?' Ze doelt hier op Chinezen die ineens uitzonderlijk bedreven zijn in sporten waarin nog nooit eerder een medaille is gehaald door China. In mijn volwassenenklas op maandag hadden we het (natuurlijk) ook over de Olympics. Nadat iedereen wat had verteld over hun favoriete sporten, traden we nog even in discussie. 'Zo jammer, die atleten worden van vroegs af aan van familie gescheiden en in trainingskampen gegooid. Ik zou ze zo graag zien uitblinken in een sport waar ze zelf voor gekozen hebben!', verbaasde een student mij. Hij voegde eraan toe: 'En als ze geen goud winnen, moeten ze voor de rest van hun leven andermans rug afscrubben.' Natuurlijk overdreef hij hier een beetje. Maar hij liet wel treffend zijn frustratie blijken over de strak geoliede Chinese sportmachine. Ik kreeg dikwijls hetzelfde gevoel wanneer ik naar sommige van de beelden keek.

Ook was ik teleurgesteld toen de Chinese partij een oude truc uit de kast haalde. De 'laat 100 bloemen bloeien, laat 100 scholen wedijveren'-methode stamt uit de tijd van de 'Grote Sprong Voorwaarts' in 1956 en is onder Deng Xiaopings bewind herhaald in de vorm van een 'open' discussiemuur. De truc bestaat eruit mensen te laten geloven dat ze met kritiek naar voren kunnen komen, terwijl ze eigenlijk in de val gelokt worden. De internationale druk was groot en China werd gevraagd op de proppen te komen met een directe ommezwaai in de mensenrechtensituatie. Kun je dat van een land als China verwachten? Het was groot nieuws toen er in Beijing 'vrije demonstratieplekken' werden aangewezen. Te mooi om waar te zijn natuurlijk. Mensen mochten demonstreren maar werden gevraagd om van te voren 'even in te schrijven'. Van de 47 inschrijvingen waren er 44 uit handen van Chinezen. 44 van deze demonstranten kondigden na het inschrijvingsproces af dat hun problemen op miraculeuze wijze opgelost waren. En dan is het natuurlijk niet meer nodig om te demonstreren! Met een soort plaatsvervangende schaamte lees ik over een meest stuitende situatie. Twee vrouwtjes van in de 70, Wang Xiuying en Wu Dianyuan, hebben ingetekend voor een demonstratie tegen de matige compensatie die ze hadden gekregen voor het wegvegen van hun woningen voor een blits, modern bouwwerk. Na de vierde poging om zich in te tekenen voor deze legale demonstratie, zijn ze meegenomen door de politie. De politie (geen rechter) heeft beslist dat deze twee oude bijziende en slecht ter been zijnde vrouwtjes een jaar heropvoeding door middel van arbeid verdienden. Lees meer over dit weerzinwekkende geval op de blog van John Pomfret voor de Washington Post... UPDATE: De 2 vrouwen hoeven hun straf niet uit te zitten. Vermoedelijk is hiervoor besloten na escalatie van de (internationale) bekendheid van de situatie en de verontwaardiging die hieruit is voortgevloeid.

Iemand die ook heeft ingetekend voor een demonstratie in Beijing is Nicholas D. Kristof. Voor de International Herald Tribune maakte hij een korte documentaire over zijn pogingen. Kristof onderzoekt met een nuchtere kijk de mensenrechtensituatie in China en komt onder andere tot de conclusie dat de situatie de afgelopen 10 jaar al flink verbeterd is.

De conclusie die we kunnen trekken uit de mensenrechtensituatie in China is dat we een (zeer) gestage verbetering kunnen verwachten, geen ogenblikkenlijke veranderingen. Veel waarnemers wrijven zich gefrustreerd door de haren bij de gedachte dat het voor de Chinese regering best mogelijk is om wat opener te zijn. Waarom niet in gesprek met de Dalai Lama over een automone regio-Tibet. Snijden ze zich niet in de vingers wat dit betreft? Zal het niet veel moeilijker zijn met de opvolger van de Dalai Lama tot een overeenkomst te komen? Van deze man zal ongetwijfeld veel meer radicaliteit verwacht worden. Internet wordt vrijer maar is nog steeds niet helemaal vrij. Wat hebben ze toch te vrezen? Maar we mogen niet vergeten dat de hogere lagen van Chinese regering nog steeds bevolkt zijn door een groep zeer paranoia, conservatieve en bejaarde heren. Voor hen is het al decennia lang angstpolitiek. Ze weten niet beter. Het enige waar we voor kunnen strijden is een openere en minder bange of onzekere nieuwe groep leiders. De geschiedenis mag zich dan op sommige punten herhalen, niemand kan ontkennen dat we leven in een wereld van verandering. De oude heren zullen sterven, en grote hoop ligt klaar bij hun opvolgers.

Saturday, August 9, 2008

One World, One Dream, One Party

Lieve mensen,

'Goeiemorgen!', 'Hoi!', 'Hoe is het?', 'Weertje, niet?' Iedereen is bekend met de standaard kleinpraat met de mensen op straat. In China zijn deze woorden normaal gezien in betekenis hetzelfde. Alleen 'weertje, niet?' wordt gezien de eetcultuur vervangen door: 'Nog lekker gegeten?' In deze spannende week echter zijn al deze woorden niet meer van toepassing. Ze hebben ruim baan gemaakt voor: 'Ao yun hui lai le!'('De Olympische Spelen zijn gekomen!') Op 08-08-'08 08:08u (en 8 seconden, 8 is het geluksgetal in China) 's avonds zat ik gisteren met Tim en een Chinese vriendin te kijken naar de openingsceremonie. Eigenlijk had ik mijn buik al voor de start van het evenement al helemaal volgegeten met de Olympics-gekte. Normaal gezien volg ik eigenlijk nooit iets van de Olympische Spelen maar gisteravond heb ik zelfs van gedroomd. Tim en ik zijn er vrijwel zeker van dat we te maken hebben gehad met een Chinese versie van de uitzending en een westerse. Het Politbureau en de zwaaiende gestalte van Hu Jintao kwamen zodanig vaak in beeld dat wij zworen dat dit een reactie in de Westerse media moest uitlokken. Gezien de stilte op dit vlak, nemen we aan dat er twee versies uitgezonden zijn.

Wij waren ook niet volledig enthousiast over de grote massaliteit en sinchroniteit van de dansers. Draagt dit bij aan een positief beeld van China in het westen? Of zien ze hierdoor nog meer een 'Geel Gevaar'? De blog van een Amerikaanse sinoloog Brendan O'Kane stelt:

'CCTV Announcer: “The program we just saw described the ancient splendor of China. Now we'll start to learn more about the splendor of today's China.” Yeeeees? The next batch of dancers will represent cheap, nonunion labor?'

Bij het aanschouwen van dit soort beelden zijn mensen snel geneigd (ongegronde) conclusies te trekken. Deze conclusies kunnen een zeer hardnekkig beeld vormen, waar heel moeilijk van af te stappen is. In de context van China is de visie van de New York Times columnist David Brooks heel typisch. Hij vormt een heel hardnekkig en generaliserend beeld en de blog 'Peking Duck' wees mij er vandaag op dat hij gelukkig op een mooie manier tegengesproken werd.

Wij zaten met spanning te wachten voor de reactie op het binnentreden van Japan. Niets aan de hand. Daarnaast zaten we te bedenken wat ze zouden gaan doen met Taiwan. Misschien helemaal aan het eind, tussen China en Hong Kong in, zodat het net leek alsof iedereen deel uitmaakte van een en hetzelfde land? Een paar minuten later kwam er een land binnen met de naam 'Chinese Taibei'. Ondanks deze significante naamverandering werden de desbetreffende atleten flink toegejuigd.

Wat mij betreft mag de gekte zo snel mogelijk bekoelen. Tot mijn grote verassing heb ik gisteren op de dag van de openingsceremonie zonder al te veel problemen en op een zo goed als eerlijke manier mijn visum kunnen verlengen. Maar we hadden eigenlijk Anne-Jan op dit moment in Kunming verwacht. Hij heeft tot nu toe nog geen visum kunnen bemachtigen.